Ranns√≥kn √° l√≠fsh√°ttum urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn

Hva√įa urri√įastofnar standa a√į baki vei√įinni √° vei√įisv√¶√įum OR √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k? 

Hvar halda √ĺeir fiskar sig √≠ √ěingvallavatni √ĺegar √ĺeir dvelja ekki √° √ĺessum vei√įisv√¶√įum?

Hve st√≥r er hrygningarstofn urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni?  

Hvar eru helstu dvalarsta√įir urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni √≠ √ěingvallavatni √° hverri √°rst√≠√į? 

Hve miki√į endurvei√įist √≠ √ěingvallavatni af urri√įanum sem fluguvei√įimenn √° vei√įisv√¶√įum OR sleppa, og hve miki√į af honum skilar s√©r √≠ √°rnar til hrygningar?

Sv√∂r vi√į √ĺessum spurningum og fleiri sem svara er leita√į vi√į,  eru n√ļ byrju√į a√į skila s√©r fr√° ranns√≥kn Laxfiska √° l√≠fsh√°ttum urri√įa √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni. D√¶mi um √ĺ√¶r uppl√Ĺsingar m√° sj√° √≠ samantektinni h√©r a√į ne√įan auk √ĺess sem komi√į er inn √° markmi√įin a√į baki ranns√≥kninni og liti√į √° a√įfer√įafr√¶√įina sem √∂flun uppl√Ĺsinganna byggist einkum √°. √ć lokin er komi√į inn √° mikilv√¶gi √ĺess a√į n√Ĺta √ĺ√¶r n√Ĺju uppl√Ĺsingar sem komi√į hafa fram til a√į tryggja hag √ěingvallaurri√įans enn frekar.

 

Markmi√į og g√∂gn
Ranns√≥knafyrirt√¶ki√į Laxfiskar h√≥f vori√į 2015 ranns√≥kn √° l√≠fsh√°ttum urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn. Ranns√≥knin sem mun standa fram √° √°ri√į 2018 n√Ĺtur styrks fr√° Orkuveitu Reykjav√≠kur og er unnin √≠ samstarfi vi√į Ion fishing, leigutaka vei√įir√©ttarins √° vei√įisv√¶√įum Orkuveitu Reykjav√≠kur.

Meginmarkmi√į ranns√≥knarinnar er a√į kortleggja l√≠fsh√¶tti urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn og ennfremur a√į afla uppl√Ĺsinga um √ĺa√į hvernig urri√įar sem sleppt er √≠ kj√∂lfar stangvei√įi √° √ĺeim √° vei√įisv√¶√įum Orkuveitu Reykjav√≠kur skila s√©r a√į n√Ĺju inn √≠ vei√įina og til hrygningar. √Ėlfusvatns√° sem er √≠ l√∂gs√∂gu Orkuveitu Reykjav√≠kur er sko√įu√į s√©rstaklega me√į hli√įsj√≥n af √ĺeim urri√įum sem mynda hrygningarstofn √°rinnar. Ranns√≥knin byggir √∂√įru fremur √° merkingum urri√įa √ĺar sem √≠ senn eru notu√į hef√įbundin √ļtvortis fiskmerki og √Ĺmsar ger√įir rafeindafiskmerkja, en byggir einnig √° fyrirliggjandi √≥unnum g√∂gnum Laxfiska fr√° merkingum √° urri√įa √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni 2003-2014 sem unnin eru og sett fram. Merkingar eru framkv√¶mdar √° vei√įisv√¶√įum OR vi√į √ěingvallavatn √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √≠ √ěorsteinsv√≠k sem og √° hrygningarfiski √≠ √Ėlfusvatns√° sem einnig er √≠ l√∂gs√∂gu OR. Merkingar √° vei√įisv√¶√įum OR byggjast √° stangveiddum urri√įa, b√¶√įi √° geldfiskum og hrygningarfiskum. Fyrstu ni√įurst√∂√įur ranns√≥knarinnar hafa gefi√į mj√∂g fr√≥√įlegar og hagn√Ĺtar uppl√Ĺsingar um urri√įa sem dvelja um lengri e√įa skemmri t√≠ma √° vei√įisv√¶√įunum √≠ √ěorsteinsv√≠k og √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og um urri√įa sem hrygna √≠ √Ėlfusvatns√°nni. Um lei√į hefur gagnsemi ‚Äěvei√įa og sleppa‚ÄĚ vei√įifyrirkomulagsins sem n√Ĺlega var innleitt √° vei√įisv√¶√įum OR veri√į sta√įfest.

 landfraedileg_voktun_urrida_nr4_2015_2016_thingvallavatn_laxfiskar

G√∂nguheg√įun 5,5 kg hrygnu (n√ļmer 4) √≠ √ěingvallavatni me√į hli√įsj√≥n af vi√įveru hennar √° √ĺeim sv√¶√įum sem v√∂ktu√į voru me√į skr√°ningarst√∂√įvum sem starfr√¶ktar voru √° t√≠mabilinu fr√° √ĺv√≠ a√į hrygnan gekk √ļr √Ėlfusvatns√° √≠ √ěingvallavatn a√į aflokinni hrygningu √≠ n√≥vember 2015, allt √ĺar til g√∂gn voru s√≠√įast lesin √ļr skr√°ningarst√∂√įvunum um mi√įjan september 2016. Dv√∂l √° vi√įkomandi st√∂√į fyrir hverja viku er gefin upp sem hlutfall af heildart√≠ma vi√įkomandi viku √° klukkustundargrunni. Hver st√∂√į hefur sinn au√įkennislit svo sem √ļtlista√į er √° myndinni. Uppl√Ĺsingar eru tilgreindar um fiskinn og skr√°ningar hans sem og lj√≥smynd sem tekin var samhli√įa merkingu hans.

Landfr√¶√įileg kortlagning √° vi√įdv√∂l og fer√įum

V√∂ktun √° dv√∂l hlj√≥√įsendimerktra urri√įa √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k og √≠ nor√įurhluta √ěingvallavatns skilu√įu t√¶plega 82 √ĺ√ļsundum skr√°ningum fr√° 14 urri√įum, sem eru fyrstu g√∂gn af √ĺeim toga sem safna√į hefur veri√į fyrir urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni. √Ā me√įal √ĺess sem kom fram er a√į hluti hrygningarstofns √Ėlfusvatns√°r hefur vetursetu √° sv√¶√įinu undan √Ėlfusvatns√°r√≥si. Fr√≥√įlegt var einnig a√į sj√° a√į b√¶√įi geldfiskar og hrygningarfiskar ur√įu uppv√≠sir a√į √ĺv√≠ a√į dvelja √≠ nor√įurhluta √ěingvallavatns a√į vori og snemmsumars eftir a√į √ĺeir h√≥fu √°rlegar √¶tisg√∂ngur s√≠nar √≠ kj√∂lfar vetursetu. Skr√°√į dv√∂l hlj√≥√įsendimerktra urri√įa √° sv√¶√įinu vi√į √Ėlfusvatns√°r√≥s s√Ĺnir a√į √ĺa√į sv√¶√įi og n√¶sta n√°grenni √≠ su√įurhluta √ěingvallavatns er mikilv√¶g √¶tissl√≥√į √ěingvallaurri√įa, s√©rstaklega a√į vori og fyrrihluta sumars. Jafnframt kom √≠ lj√≥s a√į urri√įar √° √¶tisg√∂ngu n√Ĺta √ěorsteinsv√≠kursv√¶√įi√į umtalsvert. Einhver mesta skr√°√įa √ĺaulseta fisks √° √ĺv√≠ sv√¶√įi var hj√° 53 cm l√∂ngum geldfiski sem eyddi st√≥rum hluta af t√≠ma s√≠num √ĺar √≠ ma√≠ og j√ļn√≠ l√≠kt og sj√° m√° √° me√įfylgjandi mynd. Urri√įarnir f√≥ru almennt √≠treka√į √° milli √Ėlfusvatns√°r√≥ss og √ěorsteinsv√≠kursv√¶√įisins fr√° vori til hausts.

 

landfraedileg_voktun_a_ferdum_urrida_nr13_2016_thingvallavatn_laxfiskar

G√∂nguheg√įun 1,9 kg geldfisks (n√ļmer 13) √≠ √ěingvallavatni me√į hli√įsj√≥n af vi√įveru hans √° v√∂ktu√įum sv√¶√įum fr√° √ĺv√≠ a√į hann var merktur √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si 2. apr√≠l 2016 allt √ĺar til s√≠√įasti aflestur gagna √ļr skr√°ningarst√∂√įvunum f√≥r fram um mi√įjan september 2016. Dv√∂l √° vi√įkomandi st√∂√į fyrir hverja viku er gefin upp sem hlutfall af heildart√≠ma vi√įkomandi viku √° klukkustundargrunni. Hver st√∂√į hefur sinn au√įkennislit svo sem √ļtlista√į er √° myndinni. Uppl√Ĺsingar eru tilgreindar um fiskinn og skr√°ningar hans sem og lj√≥smynd sem tekin var samhli√įa merkingu hans.

 

kort_yfir_ferd_urrida_i_april2016_thingvallavatn_laxfiskar

Loftmyndakort af √ěingvallavatni √ĺar sem merkt er inn fer√įalag geldfisks um √ěingvallavatn enda √ĺess √° milli √≠ apr√≠l 2016.  Tilgreint er hven√¶r urri√įinn var merktur, st√¶r√į hans og t√≠masetningar fyrstu og/e√įa s√≠√įustu skr√°ningar hans √° skr√°ningarst√∂√įvunum.

Fer√įir fr√° yfirbor√įi til undirdj√ļpa og √ļr √≠skulda til ylstranda

Af √ĺeim 5 urri√įum sem merktir voru me√į m√¶limerkjum 2015 hafa n√ļ √ĺegar 2 urri√įar endurheimst √≠ ranns√≥knavei√įum √° ri√įum. √ěetta eru fyrstu g√∂gnin fr√° m√¶limerkjum fyrir urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni. √ěau g√∂gn sem komin eru √≠ h√ļs spanna samfelldar m√¶lingar √≠ 1 √°r og samanst√≥√įu af 720 √ĺ√ļsund skr√°ningum √° fiskd√Ĺpi og √∂√įru eins yfir vatnshita. √ěar fengust uppl√Ĺsingar um a√į hrygningarurri√įar af √Ėlfusvatns√°rstofni stunda √¶tis√∂flun skamma hr√≠√į √≠ √ěingvallavatni strax a√į aflokinni hrygningu √≠ √°nni, en n√°l√¶gt √°ram√≥tum er vatnshiti or√įinn √ĺa√į l√≠till a√į veturseta tekur vi√į. Veturseta me√į tilheyrandi i√įjuleysi urri√įanna √° litlu d√Ĺpi st√≥√į fram √≠ mars-apr√≠l en √ĺ√° h√≥fst megin √¶tisganga √°rsins hj√° hrygningarfiskunum sem st√≥√į fram a√į hrygningarg√∂ngunni um hausti√į. √Ā √ĺeim t√≠ma f√≥r √¶tis√∂flun fiskanna a√į mestu fram √≠ efstu 20 m vatnsins en miki√į var √ĺ√≥ um a√į fiskarnir f√¶ru daglega ni√įur √° meira d√Ĺpi. Mesta skr√°√įa d√Ĺpi sem urri√įi f√≥r um var 74 m. M√¶lingar √° vatnshita sem urri√įarnir f√≥ru um s√Ĺndu a√į hrygningarfiskar dv√∂ldu √≠ apr√≠l og/e√įa ma√≠ fr√° f√°einum d√∂gum upp √≠ 3 vikur vi√į strendur Nesjahrauns √≠ √ěorsteinsv√≠k og n√¶sta n√°grenni √ĺar sem volgt lindarvatn streymir √ļt √≠ √ěingvallavatn.

arsferill_urrida_i_thingvallavatni_og_olfusvatnsa_2015_2016_laxfiskar

M√¶lig√∂gn fr√° m√¶limerki sem h√¶ngur (5,8 kg og 78 cm) af √Ėlfusvatns√°rstofni bar. Um er a√į r√¶√įa m√¶lingar yfir fer√įalag fisksins √° 5 m√≠n√ļtna fresti √≠ 1 √°r fr√° merkingu hans √° ri√įum √≠ √Ėlfusvatns√° √≠ n√≥vember 2015 fram til √ĺess a√į hann var endurveiddur √° s√∂mu ri√įum √Ėlfusvatns√°r √≠ n√≥vember 2016.

Merkingar √° urri√įa og endurvei√įar

G√∂gn yfir √ĺa√į hvernig √ĺeir 223 urri√įar sem merktir voru 2015 √° vei√įisv√¶√įum OR koma fram √≠ vei√įi √≠ √ěingvallavatni 2015 og 2016, og √≠ ranns√≥knavei√įum √° ri√įum √≠ √Ėlfusvatns√° og √Ėxar√° s√∂mu √°r s√Ĺndu a√į √ĺeir 46 fiskar (21%) sem veiddust komu fram v√≠√įsvegar √ěingvallavatni, auk √ĺess a√į finnast √° ri√įum √°nna.  √örvinnsla gagna fr√° merkingum √° 518 urri√įum √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni √°rin 2003-2014, sem skila√įi endurvei√įi √° 74 √ĺeirra (14,3%) √°rin 2003-2016, skerpti enn frekar myndina af uppruna urri√įanna sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn og √ļtbrei√įslu √ĺeirra √≠ √ěingvallavatni. Samkv√¶mt fyrstu ni√įurst√∂√įum √ĺ√° er meirihluti geldfiska og hrygningarfiska sem vei√įast √≠ √ěorsteinsv√≠k og √Ėlfusvatns√°r√≥si af √Ėlfusvatns√°rstofni en g√∂gnin s√Ĺna jafnframt a√į t√∂luvert er √ĺar um urri√įa af b√°√įum √ĺeim l√≠fsstigum af √Ėxar√°rstofni. Endurvei√įi fiska er mest √° vei√įisv√¶√įum OR og n√¶rliggjandi sv√¶√įum sunnanvert √≠ √ěingvallavatni. G√∂gnin s√Ĺndu jafnframt a√į hluti fiskanna f√≥r um nyrstu sv√¶√įi √ěingvallavatns √≠ upphafi √¶tisg√∂ngunnar a√į vori og snemma sumars og a√į √¶tissl√≥√į √ĺeirra var gjarnan √° mi√įsv√¶√įi √ěingvallavatns um mitt sumar.

Sta√įfesting √° gagnsemi vei√įifyrirkomulagsins ‚Äěvei√įa og sleppa" √° vei√įisv√¶√įum Orkuveitu Reykjav√≠kur

Endurheimtug√∂gn fr√° endurvei√įi merktra urri√įa hefur n√ļ √ĺegar sta√įfest gagnsemi √ĺess a√į grundvalla stangvei√įi √° vei√įisv√¶√įum OR √° vei√įifyrirkomulaginu ‚Äěvei√įa og sleppa‚ÄĚ. Fiskar fr√° merkingunni 2015 munu um sinn koma fram √≠ vei√įum og me√į hli√įsj√≥n af √ĺeim vi√įb√≥targ√∂gnum sem og ni√įurst√∂√įum merkinganna 2016 og 2017 √ĺ√° ver√įur h√¶gt a√į leggja n√°kv√¶mt lokamat √° gagnsemi vei√įifyrirkomulagsins ‚Äěvei√įa og sleppa‚ÄĚ, b√¶√įi √ļt fr√° endurvei√įi urri√įanna √° vei√įisl√≥√į √≠ √ěingvallavatni og √ļt fr√° √ĺeirri gagnsemi sem felst √≠ hrygningar√ĺ√°ttt√∂ku √ĺeirra. 
Urri√įastofn √Ėlfusvatns√°r og vei√įistofn urri√įa vi√į sunnanvert √ěingvallavatn s√¶kir n√ļ √≠ sig ve√įri√į sem aldrei fyrr √≠ kj√∂lfar √ĺess a√į Orkuveita Reykjav√≠kur t√≥k af skari√į og breytti vei√įin√Ĺtingu sv√¶√įa sinna √ĺannig a√į √∂ll vei√įi √ĺar byggist √° ,,vei√įa og sleppa‚Äú fyrirkomulagi. √ěetta var miki√į g√¶fuspor sem ION leigutakar √ļtf√¶r√įu me√į miklum s√≥ma og ekki ska√įa√įi a√į fj√°rmunir sem fengust vegna √ĺessa, setti Orkuveita Reykjav√≠kur √≠ ranns√≥knir √° l√≠fr√≠ki √ĺessa sv√¶√įis, svo sem styrkur til √ĺess ranns√≥knaverks er d√¶mi um. 

Fj√∂lstofna atferlisranns√≥knir √° √ěingvallaurri√įa hafnar

Fj√∂ldi s√≠ritandi skr√°ningast√∂√įva fyrir hlj√≥√įsendimerki eru n√ļ starfr√¶ktar um allt √ěingvallavatn og gegna bur√įarhlutverki vi√į a√į afla √°√įur √≥√ĺekkts √≠tarefnis um atferlisvistfr√¶√įi urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn, √ĺ.m.t. af hrygningarstofni √Ėlfusvatns√°r. Laxfiskar hafa einnig tryggt samb√¶rilega samt√≠ma gagnas√∂fnun √° grunni hlj√≥√įsendimerkja √°ri√į um kring um urri√įa af √∂√įrum hrygningarstofnum. B√¶√įi me√į merkingu √° hrygningarfiski √≠ √Ėxar√° 2015 og 2016 og einnig me√į merkingu √° hrygningarfiski vi√į √ötfalli√į 2016 sem Landsvirkjun ger√įi m√∂gulega. Umr√¶dd ranns√≥kn √° urri√įum sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn er √ĺv√≠ ekki einungis frams√¶kin og metna√įarfull ein og s√©r, √ĺv√≠ h√ļn er um lei√į kj√∂lfesta fyrstu fj√∂lstofnaranns√≥knar √° atferli fiska h√©rlendis. √ć √ĺeirri v√∂ktun er √≠ fyrsta sinn √≠ samt√≠ma safna√į g√∂gnum yfir samsv√¶√įa fiska af mismunandi stofnum me√į v√≠sun √≠ landfr√¶√įilega sta√įsetningu √ĺeirra hverju sinni.  

N√Ĺ g√∂gn - N√Ĺ vi√įmi√į

Ranns√≥knag√∂gnin hafa √ĺegar skila√į n√Ĺrri s√Ĺn √° l√≠fsh√¶tti urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn. √ěessi g√∂gn eru mikilv√¶g, ekki s√≠st sem vi√įmi√į √ĺegar taka skal uppl√Ĺstar √°kvar√įanir sem var√įa √ěingvallaurri√įa b√¶√įi n√ļ og til framt√≠√įar liti√į. √ć lj√≥si √ĺeirra n√Ĺju gagna √ĺ√° er e√įlilegt a√į vei√įir√©ttarhafar vi√į √ěingvallavatn hefjist handa vi√į a√į m√≥ta heildst√¶√įa meginstefnu um n√Ĺtingu urri√įans √≠ √ěingvallavatni sem tekur mi√į af √ĺeim uppl√Ĺsingum. √Ěmsir √ĺ√¶ttir koma √ĺar vi√į s√∂gu, en grundvallaratri√įi sem n√ļ hefur veri√į sta√įfest me√į afgerandi h√¶tti, er a√į urri√įar fara um allt √ěingvallavatn √° √¶tisg√∂ngum s√≠num hvort heldur √ĺeir hrygna √≠ √°m nor√įan vatns e√įa sunnan. √ěessi fj√∂lstofnauppruni urri√įa √° helstu vei√įisv√¶√įum √ěingvallavatns √≠ l√∂gs√∂gu Orkuveitu Reykjav√≠kur og √ěj√≥√įgar√įsins √° √ěingv√∂llum, er sk√Ĺrt d√¶mi um √ĺ√° sameiginlegu hagsmuni sem felast √≠ urri√įunum sem dvelja √° √ĺessum sv√¶√įum, √ĺar me√į tali√į var√įandi n√Ĺtingu √ĺeirra.


 

 

  Laxfiskar ehf  

  Hra√įast√∂√įum 1

  271 Mosfellsb√¶

 

  SENDI√ź OKKUR SKILABO√ź

  Netfang: laxfiskar@laxfiskar.is

  S√≠mi: 664 7080