• Sko√įa sem PDF skjal

Fiskmerki sem eru notu√į vi√į ranns√≥knir √° fiskum

- Helstu ger√įir og virkni √ĺeirra  

 

1. Fiskmerki √ĺar sem g√∂gn byggja √° endurvei√įi (Gagna√∂flun er vei√įih√°√į)


Au√įkennismerki

Merki af √Ĺmsum toga sem notu√į eru b√¶√įi √≠ ferskvatni og sj√≥. Merkin hafa √ĺa√į hlutverk a√į au√įkenna fiskana sem √ĺau bera og gera √ĺannig kleift a√į safna uppl√Ĺsingum um √ĺ√° fiska. D√¶mi um g√∂gn sem endurvei√įar fiskanna skila eru uppl√Ĺsingar um √ĺa√į hver framvindan er fr√° merkingu a√į endurvei√įi var√įandi l√≠kamsv√∂xt fiskanna, kyn√ĺroska √ĺeirra, vei√įid√°nart√≠√įni og l√≠fsl√≠kur almennt (√ļt fr√° endurvei√įihlutfalli) og var√įandi dreifingu fiskanna me√į hli√įsj√≥n af sv√¶√įum.

Af au√įkennismerkjum m√° nefna plastmerki sem bera au√įkenni svo sem einkennisstafi og ra√įn√ļmer af √Ĺmsum ger√įum (Floy T-bar, spaghetti o.fl.), √∂rmerki me√į ra√įn√ļmerum sem mest eru notu√į til merkinga √° sei√įum og rafkenni me√į k√≥√įa sem kemur fram √ĺegar merkin eru skynju√į (handskannar). √Ėfugt vi√į √∂nnur au√įkennismerki gefa rafkenni einnig m√∂guleika √° √ĺv√≠ a√į afla uppl√Ĺsinga um fiskana sem √ĺau bera √°n √ĺess a√į fiskarnir endurvei√įist (s√≠ritandi skr√°ningst√∂√įvar √≠ √°m og l√¶kjum sem lesa k√≥√įa √ĺessara √≥virku rafeindafiskmerkja). Plastmerkin eru √ļtvortis og √ĺv√≠ √°berandi . √ěa√į sama gildir ekki um rafkenni sem yfirleitt eru innvortis √≠ fiski (√≠ v√∂√įva e√įa kvi√įarholi) og √∂rmerki sem √¶t√≠√į eru innvortis (skoti√į √≠ trj√≥nu me√į √∂rmerkingarv√©l). Undir flipanum ‚ÄúMerkjaskil‚ÄĚ m√° sj√° flest sv√¶√įanna √ĺar sem Laxfiskar stunda fiskmerkingar og hva√įa fisktegundir koma √ĺar vi√į s√∂gu.

 

 

Slongumerki_Bleikjur-Floy_T-bar_Arctic_charr-Copyright_Laxfiskar

Sl√∂ngumerki/Plastmerki (Floy T-bar) Myndin vinstra megin s√Ĺnir sl√∂ngumerki (IS og n√ļmer) og myndin h√¶gra megin s√Ĺnir sl√∂ngumerktar bleikjur √≠ √ěingvallavatni. 
Laxfiskar hafa allt fr√° stofnun 2003 nota√į sl√∂ngumerki af Floy T-bar ger√į til a√į afla fiskifr√¶√įilegra gagna um lax, urri√įa (sta√įbundnir urri√įar og sj√≥birtingar), bleikjur (sta√įbundnar bleikjur og sj√≥bleikjur) auk √ĺess sem vi√į h√∂fum √≠ litlu m√¶li n√Ĺtt sl√≠k merki vi√į ranns√≥knir √° sj√°varfiskum samhli√įa merkingum me√į rafeindafiskmerkjum.

 


 

Rafkenni_Urridi-PIT_Brown_Trout_Copyright_Laxfiskar

Rafkenni (Passive integrated transponder / PIT)   Myndin  vinstra megin s√Ĺnir urri√įasei√įi sem b√ļi√į er a√į merkja me√į rafkenni og k√≥√įa merkisins √° rafkennalesara. Sei√įi√į er reyndar einnig √∂rmerkt l√≠kt og sj√° m√° √° √ĺv√≠ a√į vei√įiugginn hefur veri√į klipptur af. Myndin √≠ mi√įi√į s√Ĺnir rafkenni af 4 st√¶r√įum (10-32m a√į lengd). Myndin h√¶gra megin s√Ĺnir st√≥ran urri√įa √ļr √ěingvallavatni og sv√¶√įi√į √ĺar sem rafkenni er sett innvortis (√≠ v√∂√įva) √≠ √ĺeim merkingum.

Laxfiskar hafa fr√° √°rinu 2008 nota√į rafkenni vi√į ranns√≥knir √° urri√įa og bleikju √≠ √ěingvallavatni og √ölflj√≥tsvatni og a√įliggjandi √°m. Merkin eru me√įal annars n√Ĺtt til a√į fylgjast me√į hrygningarg√∂ngum urri√įa √° ri√įin √≠ √Ėxar√° √° haustin og fram √≠ byrjun vetrar og l√≠kamsvexti √ĺeirra fiska fr√° √°ri til √°rs. √Ārleg v√∂ktun √° hrygingarfiski √≠ √Ėxar√° s√Ĺnir a√į algengt er a√į urri√įarnir hrygni √ĺar √°rum saman og gott d√¶mi um hversu √ĺrautseigir √ěingvallaurri√įarnir eru √≠ √ĺeim efnum er a√į √°ri√į 2012 gengu til hrygningar √≠ √Ėxar√° 20% af √ĺeim urri√įum sem merktir voru √ĺar me√į rafkennum hausti√į 2008. Laxfiskar hafa einnig nota√į rafkenni vi√į ranns√≥knir √° sj√≥birtingi, bleikju og sta√įbundnum urri√įa √ļr lind√°nni Tungul√¶k √≠ Landbroti en √ĺ√¶r ranns√≥knir h√≥fust 2008. √ěar hafa merkin me√įal annars veri√į n√Ĺtt til a√į fylgjast √° einstaklingsgrunni me√į g√∂ngum sj√≥birtinga √≠ Tungul√¶k a√į loknum √¶tisg√∂ngum √ĺeirra √≠ sj√≥ og ennfremur til a√į f√° inns√Ĺn √≠ fer√įir sta√įbundinna bleikja og urri√įa √° milli Tungul√¶kjar og j√∂kul√°rinnar Skaft√°r sem Tungul√¶kur rennur √≠.

 


 

Ormerki_Urridi_Lax-CWT_Brown_Trout_Atlantic_salmon-Copyright_Laxfiskar

√Ėrmerki (coded wire tags / CWT) Myndin vinstra megin (ne√įri) s√Ĺnir √∂rmerki √° fingri og st√¶kka√į tugfalt (efri). Myndin √≠ mi√įi√į s√Ĺnir √ĺar sem urri√įasei√įi hefur veri√į sett √≠ hausm√≥t √∂rmerkingarv√©lar til √ĺess a√į skj√≥ta √∂rmerki √≠ trj√≥nu √ĺess. Myndin h√¶gra megin s√Ĺnir einkenni √∂rmerktra fiska (vei√įiugga vantar) og hvernig trj√≥na er fjarl√¶g√į af √∂rmerktum fiski.

√Ėrmerki eru fyrst og fremst notu√į vi√į merkingar √° laxa- og silungssei√įum og samt√≠mis er vei√įiuggi fiskanna klipptur af √ĺannig a√į √ĺeir √ĺekkist √ĺegar fiskurinn vei√įist en √ĺ√° er trj√≥na fisksins tekin af og skila√į. Ranns√≥knara√įilar finna s√≠√įan segulmagna√į √∂rmerki√į sem er √∂rsm√°tt (1,1mm x 0,25mm) og lesa uppl√Ĺsingar √ĺess √≠ v√≠√įsj√°. √Ėrmerki er h√¶gt a√į nota til einstaklingsmerkinga l√≠kt og Laxfiskar gera vi√į merkingar √° n√°tt√ļrulegum g√∂ngusei√įum laxa √≠ Elli√įa√°num. Ennfremur eru √∂rmerki notu√į til h√≥pmerkinga en √ĺ√° er h√¶gt a√į rekja merktan fisk til h√≥psins sem merktur var en ekki einstaklingsins. Vi√į sl√≠kar merkingar er samhli√įa merkingu teki√į √ļrtak sei√įa √ļr h√≥punum til a√į m√¶la st√¶r√įir sei√įanna og meta √°stand √ĺeirra. √ě√¶r uppl√Ĺsingar √°samt uppl√Ĺsingum um fors√∂gu sei√įanna og yfir framgangsm√°tann √° me√įfer√į h√≥psins √≠ kj√∂lfar merkingar eru s√≠√įan haf√įar til hli√įsj√≥nar √ĺegar fiskarnir endurvei√įast til a√į √°tta sig √° vexti √ĺeirra og √ĺroska en einnig er gjarnan reynt a√į r√°√įa √≠ l√≠fsl√≠kur fiskanna √ļt fr√° endurvei√įihlutfallinu. Sl√≠kar merkingar eru gjarnan vi√įhaf√įar vi√į mat √° fiskr√¶ktara√įger√įum og √ĺ√° gjarnan merktir st√≥rir h√≥par sei√įa. Merkingar Laxfiska √° g√∂ngusei√įum laxa √≠ Eystri-Rang√° og J√∂klu eru d√¶mi um sl√≠kar merkingar √ĺar sem samanbur√įur √° endurheimtum laxanna me√į hli√įsj√≥n af sleppisv√¶√įum og st√¶r√į sei√įanna og eldisfors√∂gu eru mikilv√¶gir samanbur√įar√ĺ√¶ttir ranns√≥knanna. √Ėrmerkjum (trj√≥num √∂rmerktra fiska) er l√≠kt og √∂√įrum fiskmerkjum skila√į til ranns√≥knar- e√įa umsj√≥nara√įila hvers vatnasv√¶√įis e√įa til Fiskistofu.

 

 

Mælimerki

Rafeindafiskmerki sem m√¶la atferli fiska og/e√įa √ĺ√¶tti √≠ umhverfi √ĺeirra svo sem d√Ĺpi√į (√ĺr√Ĺstinginn) sem fiskarnir fara um, stefnu √ĺeirra (jar√įsegulsvi√į) og l√≠kamsst√∂√įu (tv√≠- og √ĺr√≠v√≠√įir hallanemar) og skr√°ningar √° umhverfis√ĺ√°ttum svo sem hita, seltu, jar√įsegulsvi√įi og lj√≥smagni √° lei√į fiskanna. G√∂gnin eru skr√°√į √≠ minni merkjanna √° fyrirfram √°kve√įnum t√≠ma og n√Ĺtast eing√∂ngu ef fiskarnir endurheimtast.  M√¶limerki eru notu√į b√¶√įi vi√į ranns√≥knir √≠ ferskvatni og sj√≥ og √Ĺmist sta√įsett innvortis √≠ kvi√įarholi  e√įa √ļtvortis og √ĺ√° yfirleitt vi√į bakugga fiskanna. Laxfiskar hafa allt fr√° stofnun 2003 nota√į m√¶limerki til a√į afla gagna um atferli fiska og umhverfi √ĺeirra. √ć √ĺeim ranns√≥knum hafa allir √ĺeir m√¶linemar sem geti√į var h√©r a√į ofan veri√į nota√įir einhverju sinni a√į fr√°t√∂ldum lj√≥smagnsnemum. √ć ranns√≥knum Laxfiska l√≠kt og almennt √ĺar sem m√¶limerki eru n√Ĺtt til a√į afla gagna √ĺ√° er algengast a√į nota merki sem m√¶la fiskd√Ĺpi og hita umhverfisins (sj√≥r/ferskvatn), en a√įrir nemar eru gagnlegir til a√į afla √Ĺmissa s√©rt√¶kra gagna sem geta oft gefi√į magna√įa inns√Ĺn √≠ √ĺ√¶tti sem ekki er h√¶gt a√į r√°√įa √≠ me√į √∂√įrum h√¶tti. D√¶mi um sl√≠kt er √ĺegar Laxfiskar h√≥fu 2006 fyrstir √° veraldarv√≠su ranns√≥knir √° √°ttun og r√∂tun Atlantshafslaxins me√į m√¶limerkjum sem m√¶ldu jar√įsegulsvi√į svo k√∂llu√įum √°ttavitam√¶limerkjum. √ě√¶r ranns√≥knir og samskonar ranns√≥knir 2009 g√°fu algerlega n√Ĺja s√Ĺn √° g√∂ngur laxins √≠ sj√≥num √° lei√į hans √≠ heima√°na til hrygningar og s√Ĺndu me√įal stefnufestu laxanna √° lei√į √ĺeirra a√į landinu og s√≠√įan breytilegra atferli √ĺegar fiskarnir voru komnir a√į str√∂ndum landsins.

 

Maelimerki_Ysa_Urridi-DST_Haddock_Brown_trout-Copyright_Laxfiskar

M√¶limerki (Data storage tags / DSTs) Myndin vinstra megin s√Ĺnir m√¶limerki √°n sl√∂ngu og me√į sl√∂ngu, en m√¶limerki me√į sl√∂ngu eru gjarnan notu√į √ĺegar merkt er innvortis (slangan liggur √ĺ√° √ļt um kvi√įvegginn). Mynd √≠ mi√įi√į s√Ĺnir m√¶limerkta √Ĺsu og h√¶gra megin er urri√įi me√į m√¶limerki.

 

 

Sta√įar√°kvar√įandi uppl√Ĺsingar fr√° vei√įih√°√įum merkjum (g√∂gn um landfr√¶√įilega √ļtbrei√įslu fiska)

Eiginleg sta√įar√°kv√∂r√įun

  -  Au√įkennismerki og m√¶limerki - Sta√įsetning endurvei√įi (vei√įista√įur √≠ √°m, v√∂tnum e√įa sj√≥).

  -  GPS m√¶limerki - Sta√įsetning skr√°√į √≠ merkin fr√° GPS s√≥nurum/sendum √≠ skipum e√įa handvirkum GPS-sendum sem ver√įa √° vegi fiskanna √≠ sj√≥ e√įa ferskvatni. Merkin vista GPS g√∂gn fr√° sendunum √≠ minni sitt.

√ďbein sta√įar√°kv√∂r√įun (fr√° sleppingu fram a√į endurvei√įi) 

  -  M√¶limerki - Me√į v√≠sun √≠ m√¶lda umhverfis√ĺ√¶tti (sj√°varhiti, seltustig og segulsvi√į) og fiskd√Ĺpi er oft h√¶gt a√į √°kvar√įa sv√¶√įin sem merktir fiskar hafa dvali√į √°. √ěannig m√° √ļt fr√° sj√°varhita og g√∂gnum um fiskd√Ĺpi meta innan hva√įa hafsv√¶√įis e√įa hafsv√¶√įa m√¶limerktir fiskar hafa dvali√į √° hverjum t√≠ma og enn frekar er h√¶gt a√į √ĺrengja hring sl√≠kra sta√įar√°kvar√įana ef segulsvi√į er einnig m√¶lt. Ranns√≥knir Laxfiska √° laxi og sj√≥birtingi √° √¶tisg√∂ngum √≠ sj√≥ hafa me√įal annars skila√į g√∂gnum yfir hafsv√¶√įin sem fiskarnir n√Ĺttu s√©r. √Āri√į 2005 merktu Laxfiskar til a√į mynda hoplaxa √≠ Botns√° a√į vori sem lifa√į h√∂f√įu af hrygninguna og vetursetuna √≠ √°nni og √ĺ√¶r merkingar skilu√įu g√∂gnum yfir alla sj√≥g√∂ngu laxanna fr√° √ĺv√≠ a√į √ĺeir gengu √≠ sj√≥ √ĺar til √ĺeir gengu √≠ √°na til hrygningar eftir dv√∂l √° √¶tissl√≥√įum √≠ √ļthafinu. √ěar var √≠ fyrsta sinn √° veraldarv√≠su afla√į samfelldra gagna yfir sj√°vardv√∂l laxins √ĺar sem hvorutveggja voru skr√°√įar uppl√Ĺsingar um d√Ĺpi√į sem fiskarnir f√≥ru um og sj√°varhitann hverju sinni. G√∂gnin g√°fu f√¶ri √° a√į sta√įsetja √¶tissl√≥√įir laxanna sem voru √≠ √ļthafinu su√įvestur og vestur af landinu me√į √ĺv√≠ a√į bera saman sj√°varhitann sem laxarnir upplif√įu upp vi√į yfirbor√į sj√°var vi√į gervitunglam√¶lingar √° yfirbor√įshita sj√°var og ennfremur me√į samanbur√įi √° sj√°varhitanum sem √ĺeir upplif√įu √≠ d√Ĺpri l√∂gum vi√į sj√°varhitam√¶lingar fr√° sni√įm√¶lingum Hafranns√≥knarstofnunar √° √ćslandsmi√įum √° g√∂ngut√≠manum. Auk √ĺeirra uppl√Ĺsinga g√°fu m√¶liferlanir inns√Ĺn √≠ atferlisvistfr√¶√įi laxanna √ĺa√į er a√į segja hvert samspili√į var √° milli d√Ĺpisins sem √ĺeir f√≥ru um og umhverfis√ĺ√°tta (sj√°varhiti, sta√įa s√≥lar o.fl.) hverju sinni. √Āri√į 2006 √∂flu√įu Laxfiskar fyrstu m√¶ligagna √° veraldarv√≠su yfir sj√°vardv√∂l laxins √ĺar sem selta var m√¶ld til vi√įb√≥tar sj√°varhita og fiskd√Ĺpi. Ranns√≥knir Laxfiska √° sj√°vardv√∂l hoplaxa √ļr Sk√≥g√° √° Su√įurlandi og sj√°vardv√∂l laxa fr√° merkingum g√∂ngusei√įa sem sleppt var √≠ Tunguflj√≥t √≠ Biskupstungum 2005 s√Ĺndu einnig mikilv√¶gi hafsv√¶√įanna su√įvestur og vestur af landinu sem √¶tissl√≥√įar √≠slenskra laxa.     

Samb√¶rileg not m√° hafa af m√¶lingum m√¶limerkja vi√į ranns√≥knir √° g√∂ngum fiska √≠ ferskvatni √ĺar sem breytileiki er n√¶gur √≠ vatnshita og/e√įa botnd√Ĺpi sem gerir √ĺ√° kleift a√į √°kvar√įa dv√∂l fiskanna √° mismunandi sv√¶√įum og jafnvel b√ļsv√¶√įum innan √ĺeirra. D√¶mi um sl√≠kt fr√° ranns√≥knum Laxfiska eru g√∂gn yfir fer√įir √ěingvallaurri√įa √ĺar sem fylgst hefur veri√į me√į fiskunum √°ri√į um kring. √ěannig er me√įal annars h√¶gt a√į √°kvar√įa hven√¶r m√¶limerktir urri√įar runnir √ļr √Ėxar√° eru √ĺar √° fer√į vi√į hrygningu me√į hli√įsj√≥n af √ĺeim mun sem er √≠ hitad√¶gursveiflu √Ėxar√°r og √ěingvallavatns og √ļt fr√° fiskd√Ĺpinu. Samhli√įa gefa merkin uppl√Ĺsingar um hven√¶r urri√įinn dvelur √≠ √ěingvallavatni og √° hva√įa d√Ĺpi hann dvelur √ĺar hverju sinni sem gerir kleift a√į sko√įa √ĺann √ĺ√°tt atferlis hans me√į hli√įsj√≥n af t√≠ma s√≥larhrings og √°rst√≠ma me√įal annars me√į hli√įsj√≥n af st√∂√įu s√≥lar (dagsbirta-h√ļm-n√°ttmyrkur). G√∂gn fr√° m√¶limerktum √ěingvallaurri√įum g√°fu √ĺannig f√¶ri √° a√į sj√° hva√įa b√ļsv√¶√įi vatnsins fiskarnir n√Ĺttu s√©r hverju sinni, svo sem sv√¶√įi vi√į strendur vatnsins √ĺar sem √°hrif lindavatns eru r√°√įandi, ytri sv√¶√įi me√į hli√įsj√≥n af d√Ĺpinu sem √ĺeir fara um og hitaskiptalaginu sem myndast √°rlega og vi√įhelst fr√° ma√≠ og fram √≠ september. Auk √ĺess g√°fu m√¶limerkin n√°kv√¶mari uppl√Ĺsingar um sta√įsetningu urri√įanna √≠ vatninu √≠ tilvikum √ĺegar m√¶limerktir urri√įar n√Ĺttu s√©r afmarka√į strandsv√¶√įi vi√į Nesjahraun √ĺar sem heitt lindavatn streymir √ļt √≠ √ěingvallavatn. Laxfiskar voru fyrstir √° veraldarv√≠su til a√į sam√ĺ√¶tta not af m√¶limerkjum og hlj√≥√įsendimerkjum (eiginleikar √ĺeirra √ļtlista√įir s√≠√įar √≠ √ĺessu yfirliti) me√į √ĺv√≠ a√į merkja fiska √≠ senn me√į b√°√įum merkjager√įunum. Sl√≠k tv√≠merking me√į √ĺessum rafeindafiskmerkjum ger√įi kleift a√į f√° landfr√¶√įilega sta√įsetningu fiskanna √ĺegar √ĺeir dv√∂ldu innan skynjunarsvi√įs s√≠ritandi skr√°ningast√∂√įva sem voru √° mismunandi st√∂√įum √≠ √ěingvallavatni og √≠ √Ėxar√° og samhli√įa afla gagna yfir heg√įun √ĺeirra og umhverfi fr√° m√¶limerkjunum. M√¶limerki sem endurheimtust fr√° sl√≠kum tv√≠merkingum g√°fu √ĺannig uppl√Ĺsingar √ĺar sem √° k√∂flum var √≠ senn vita√į √° hva√įa sv√¶√įi vatnsins fiskurinn dvaldi og hva√įa d√Ĺpi hann f√≥r um √ĺar og hitann √° √ĺeirri sl√≥√į. Af √∂√įrum sv√¶√įum √ĺar sem Laxfiskar hafa nota√į m√¶limerki vi√į ranns√≥knir √≠ ferskvatni √° urri√įa og bleikju eru Litl√° √≠ √Ėxarfir√įi, vatnakerfi H√≥psins og V√≠√įidals√°r, Tungul√¶kur og Grenl√¶kur (Gr√¶nl√¶kur) √≠ Landbroti og √ölflj√≥tsvatn.

 


 

 

 

2. Fiskmerki √ĺar sem g√∂gn f√°st √°n endurvei√įi (Gagna√∂flun er √≥h√°√į merkjaskilum)


Gervitunglafiskmerki

Rafeindafiskmerki sem notu√į eru til a√į fylgjast me√į fiskum √≠ sj√≥, einkum langfer√įal√∂ngum. Gervitunglafiskmerkin framkv√¶ma m√¶lingar √° fyrirfram √°kve√įnum t√≠mafresti  √° atferli fiska (fiskd√Ĺpi) og umhverfi √ĺeirra (sj√°varhiti, lj√≥smagn, segulsvi√į) og skr√° √ĺ√¶r uppl√Ĺsingar √≠ minni.  Merkin hafa b√ļna√į sem losar merkin af fiskunum √° skilgreindum t√≠ma og/e√įa vi√į √°kve√įnar umhverfisa√įst√¶√įur (svo sem eftir samfellda dv√∂l √° sama d√Ĺpi yfir tiltekinn fj√∂lda klukkustunda-s√≥larhringa t.d. √≠ yfirbor√įi) og s√≠√įan skilar flot merkjanna √ĺeim upp √≠ yfirbor√į sj√°var. √ěessi merki eru nefnd gervitunglafiskmerki til a√įgreiningar fr√° gervitunglamerkjum sem ekki hafa sl√≠kan b√ļna√į og eru notu√į me√įal annars notu√į √° sj√°varspend√Ĺr sem koma reglulega upp √≠ yfirbor√į sj√°var.  Nafngiftin gervitunglamerki er √ĺj√°lla or√į og n√¶gilega l√Ĺsandi og er √ĺv√≠ gjarnan nota√į yfir √ĺessi fiskmerki. √ěegar gervitunglafiskmerki hafa skila√į s√©r upp √≠ yfirbor√į sj√°var senda √ĺau g√∂gn um gervitungl, fyrst n√°kv√¶ma sta√įar√°kv√∂r√įun sv√¶√įisins og s√≠√įan fara nokkrir s√≥larhringar √≠ √ĺa√į a√į senda m√¶lig√∂gnin sem safna√į hefur veri√į fr√° fer√įalagi fisksins e√įa √ĺar til rafhl√∂√įur merkjanna kl√°rast. Laxfiskar innleiddu notkun gervitunglamerkja √≠ fiskiranns√≥knum h√©rlendis 2011 √ĺegar vi√į merktum hoplaxa √ļr Lax√° √≠ A√įaldal, en √ĺ√¶r ranns√≥knir voru hluti vi√įamikilla ranns√≥kna √° laxi √≠ N-Atlantshafi unnar voru √≠ samstarfi vi√į Nor√įmenn sem leiddu ranns√≥knirnar, √ćra, Dani, Breta, Bandar√≠kjamenn og Kanadamenn. S√° lax sem lengst var fylgst me√į af √ĺeim l√∂xum √ļr Lax√° skila√įi m√¶lig√∂gnum yfir fer√įalag sem spanna√įi vegalengd sem nam r√≠flega 2500 k√≠l√≥metrum og haf√įi √ĺ√° me√įal annars fari√į um √ļthafi√į su√įur af Hvarfi, sy√įsta odda Gr√¶nlands. √Āri√į 2012 ranns√∂ku√į Laxfiskar g√∂ngur √ĺorsks vi√į √ćsland me√į gervitunglamerkjum og marka√įi s√ļ ranns√≥kn upphafi√į a√į notkun √ĺeirrar t√¶kni vi√į √ĺorskranns√≥knir √° veraldarv√≠su.

N√°nari uppl√Ĺsingar um gervitunglafiskmerki og notkun √ĺeirra m√° finna h√©r.

 

Gervitunglamerki_Lax_Thorskur-PSAT_Atlantic_salmon_Cod-Copyright_Laxfiskar

Gervitunglafiskmerki (Pop-Up Satellite Archival tags / PSATs) Myndin vinstra megin s√Ĺnir gervitunglamerki. Myndin √≠ mi√įi√į s√Ĺnir hoplax me√į gervitunglamerki og myndin h√¶gra megin s√Ĺnir √ĺorsk me√į gervitunglamerki.


 

Hlj√≥√įsendimerki

Rafeindafiskmerki sem senda √ļt hlj√≥√įmerki sem einkennandi er fyrir hvert merki og sumar ger√įir geta einnig m√¶lt og sent g√∂gn yfir fiskd√Ĺpi e√įa hita. Merkin gera kleift a√į fylgjast me√į fiskum √° einstaklingsgrunni hvorutveggja √≠ sj√≥ og ferskvatni. Hlj√≥√įsendimerki eru framleidd fyrir √Ĺmis t√≠√įnisvi√į. Auk √ĺess er misjafnt eftir ger√įum merkjanna hvort hlj√≥√įmerki√į er sent me√į st√∂√įugu millibili e√įa k√≥√įa√į (ra√įir hlj√≥√įp√ļlsa sem innihalda au√įkenni merkisins). K√≥√įu√į hlj√≥√įsendimerki gera kleift a√į a√įgreina mikinn fj√∂lda merkja sem √ĺ√≥ senda √° s√∂mu t√≠√įni. Uppl√Ĺsingar um merkta fiska eru skr√°√įar me√į s√≠ritandi skr√°ningarst√∂√įvum e√įa f√¶ranlegum nemum (√ļr b√°tum og fr√° landi). Hlj√≥√įsendimerki eru √Ĺmist sta√įsett innvortis √≠ kvi√įarholi  e√įa √ļtvortis og √ĺ√° yfirleitt vi√į bakugga fiskanna. Laxfiskar hafa allt fr√° stofnun n√Ĺtt hlj√≥√įsendimerki vi√į ranns√≥knir s√≠nar √° fiskum. √ć ferskvatni h√∂fum vi√į nota√į merkin √≠ √ěingvallavatni og a√įliggjandi √°m, √ölflj√≥tsvatni og Efra-Sogi, H√≥pinu og V√≠√įidals√° og Litl√° √≠ √Ėxarfir√įi. √ć sj√≥ h√∂fum vi√į nota√į hlj√≥√įsendimerki til a√į skr√° landfr√¶√įilegar uppl√Ĺsingar um sta√įsetningu fiska, d√Ĺpi√į sem √ĺeir fara um og uppl√Ĺsingar um g√∂nguhra√įa √ĺeirra. Ranns√≥knasv√¶√įi√į √ĺar er Hvalfj√∂r√įur og sv√¶√įi√į r√©tt √ļt af mynni hans sem spannar t√¶pa 40 km.  √ěar hafa Laxfiskar einkum fylgst me√į √Ĺsu, steinb√≠t, laxi og sj√≥birtingi. Ranns√≥knir √° laxi t√≥ku til hoplaxa √ļr Botns√° √≠ upphafi √¶tisg√∂ngunnar en einnig hrygningarlaxa sem voru a√į lj√ļka sj√°vardv√∂linni eftir um 1 √°r √≠ sj√≥ (sm√°lax) e√įa eftir um 2 √°r √≠ sj√≥ (st√≥rlax). Ranns√≥knir √° sj√≥birtingi √ļr Botns√° skila uppl√Ĺsingum um hvernig √ĺeir n√Ĺta √¶tissl√≥√į s√≠na √≠ Hvalfir√įi. Laxfiskar h√≥fu skr√°ningar √° g√∂nguheg√įun √Ĺsu √°ri√į 2009 og steinb√≠ts  2010 me√į hlj√≥√įsendimerkjum sem um lei√į marka√įi upphafi√į a√į notkun rafeindafiskmerkja √° fiskum af √ĺeim tegundum h√©r vi√į land.  √ě√¶r ranns√≥knir s√Ĺna hvernig √Ĺsa og steinb√≠tur n√Ĺta mismunandi sv√¶√įi Hvalfjar√įar sem √¶tissl√≥√į me√į hli√įsj√≥n af √°rst√≠ma og gefa um lei√į uppl√Ĺsingar hven√¶r fiskarnir dvelja utan sv√¶√įisins en √ĺ√¶r fer√įir tengjast fyrst og fremst √°rlegum hrygningarg√∂ngum √ĺeirra.

 

Hljodsendimerki_Ysa_Urridi_Steinbitur-Ultrasonic_tag_Haddock_Brown_Trout_Wolffish-Copyright_Laxfiskar

Hlj√≥√įsendimerki (Ultrasonic tags) Myndin til vinstri s√Ĺnir hlj√≥√įsendimerktar √Ĺsur. Myndin √≠ mi√įi√į s√Ĺnir hlj√≥√įsendimerki √° urri√įa og myndin h√¶gra megin steinb√≠t me√į hlj√≥√įsendimerki.

 

 

√ötvarpssendimerki

Rafeindafiskmerki sem senda mismunandi √ļtvarpst√≠√įni sem einkennandi er fyrir hvert merki og sumar ger√įir geta einnig m√¶lt og sent g√∂gn yfir hita og fleiri √ĺ√¶tti. Merkin gera kleift a√į fylgjast me√į fiskum √° einstaklingsgrunni √≠ ferskvatni og √ĺar sem a√įst√¶√įur eru g√≥√įar √ĺ√° er h√¶gt a√į nema √ļtsendingar √ĺeirra √≠ margra k√≠l√≥metra fjarl√¶g√į. √Ěmsar √ļtg√°fur eru til af √ļtvarpssendimerkjum √ĺ.m.t.  me√į k√≥√įu√įum sendingum sem gera kleift a√į vinna me√į mikinn fj√∂lda a√įgreinanlegra merkja √° s√∂mu t√≠√įni. Uppl√Ĺsingar um merkta fiska eru skr√°√įar me√į mi√įunarst√∂√įvum og √≥sj√°lfvirkum loftnetum. √ötvarpssendimerki eru yfirleitt sta√įsett innvortis √≠ kvi√įarholi  e√įa √ļtvortis og √ĺ√° yfirleitt vi√į bakugga fiskanna.


Utvarpssendimerki-Radio_transmitters-Copyright_Laxfiskar

√ötvarpssendimerki (Radio tags)      Myndirnar s√Ĺna √ļtvarpssendimerki sem sett hefur veri√į √≠ h√ļs fyrir √ļtvortismerkingu. Sendiloftnet liggur fr√° merkinu. 

 


 

Sta√įar√°kvar√įandi uppl√Ĺsingar fr√° merkjum sem √≥h√°√į eru endurvei√įi (g√∂gn um landfr√¶√įilega √ļtbrei√įslu)

Eiginleg sta√įar√°kv√∂r√įun

  -  Gervitunglamerki - Sta√įar√°kv√∂r√įun √ĺar sem merki fl√Ĺtur upp og tengist gervitungli

  -  Hlj√≥√įsendimerki - Sta√įar√°kv√∂r√įun √ļt fr√° s√≠ritandi skr√°ningarst√∂√įvum e√įa stefnuvirkum nemum (yfirleitt 300-500 m skynjunarrad√≠us).

√ďbein sta√įar√°kv√∂r√įun (fr√° sleppingu fram a√į √ĺv√≠ a√į merki tengist gervitungli) 

  -  Gervitunglamerki - Me√į v√≠sun √≠ m√¶lda umhverfis√ĺ√¶tti (sj√°varhiti, lj√≥smagn, segulsvi√į)  er oft h√¶gt a√į √°kvar√įa hafsv√¶√įin sem m√¶limerktir fiskar hafa dvali√į √°.

 


 

 

  Laxfiskar ehf  

  Fornub√ļ√įir 12

  220 Hafnarfir√įi

 

  SENDI√ź OKKUR SKILABO√ź

  Netfang: laxfiskar@laxfiskar.is

  S√≠mi: 664 7080