• Sko√įa sem PDF skjal

Gervitunglafiskmerki og notkun √ĺeirra

Gervitunglamerki sem notu√į eru √° fisk eru √° √Ĺmsan h√°tt samb√¶rileg vi√į gervitunglamerki sem notu√į hafa veri√į √° hvali og fleiri sj√°varspend√Ĺr sem dvelja reglubundi√į √≠ yfirbor√įi sj√°var. G√∂gnin fr√° gervitunglafiskmerkjunum skila s√©r hinsvegar √° √ĺann h√°tt a√į merkin losa sig fr√° fiskunum √° fyrirfram √°kve√įnum t√≠ma og flj√≥ta upp √≠ yfirbor√į √ĺar sem √ĺau geta fyrst n√°√į sambandi vi√į gervitungl.  √ěetta er gerlegt √ĺar sem fiskarnir draga merkin, √ĺ.e.a.s. taumur tengir festingarli√į merkis vi√į festingu √≠ baki fisksins og √° tilteknum t√≠ma losar festingarli√įurinn sig fr√° taumnum.

Pop-up_2012_Iceland_Cod_Project-Copyright_Laxfiskar.is-18  

 

Myndin s√Ĺnir gervitunglamerki.

√ěa√į samanstendur af flothylki merkisins sem inniheldur rafeinda-b√ļna√įinn og loftneti sem stendur upp √ļr √ĺv√≠ og n√Ĺtist vi√į gagnasendingar √≠ yfirbor√įi eftir a√į merki√į hefur losna√į fr√° fiskinum. Ni√įur af merkinu gengur festingarli√įurinn sem rofnar √° fyrirfram √°kve√įnum t√≠ma e√įa vi√į skilgreindar a√įst√¶√įur.

 

 

Merkin m√¶la heg√įun fiskanna og √ĺ√¶tti √≠ umhverfi √ĺeirra

Flestar ger√įir gervitunglamerkjanna eru einnig b√ļnar virkni m√¶limerkja, √ĺ.e.a.s. a√į m√¶la og skr√° √° fyrirfram √°kve√įnum t√≠mafresti √≠ minni sitt g√∂gn yfir √ĺ√° m√¶li√ĺ√¶tti sem vi√į s√∂gu koma, sem eru fiskd√Ĺpi√į (√ĺr√Ĺstingurinn), sj√°varhiti og gjarnan einnig lj√≥smagn og/e√įa jar√įsegulsvi√į. Erlent heiti merkjanna, (pop-up satellite archival tags = PSATs), dregur nafn sitt af helstu eiginleikum √ĺeirra en h√©r ver√įur tala√į um √ĺau sem gervitunglamerki enda √ĺ√≥tt nafngiftin gervitunglafiskmerki s√© einnig kynnt til s√∂gunnar og nota√į. Gervitunglafiskmerki er heiti sem vissulega n√¶r betur yfir notkunareiginleika √ĺeirra merkja sem grundvalla notkun s√≠na √° losunarb√ļna√įi og floth√¶fni sem skilar √ĺeim upp √≠ yfirbor√į.  Notkun √ĺess heitis er √ĺ√≥ √≥√ĺ√∂rf nema √ĺegar √≠ senn er veri√į a√į r√¶√įa merki √ĺeirrar ger√įar og hef√įbundin gervitunglamerki sem ekki √ĺurfa sj√°lf a√į hafa fyrir √ĺv√≠ a√į koma s√©r √≠ yfirbor√į sj√°var.

Pop-up_2012_Iceland_Cod_Project-Copyright_Laxfiskar.is-17

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

√ěorskur me√į gervitunglamerki sem  fl√Ĺtur yfir fiskinum.

 

 

N√°kv√¶m sta√įar√°kv√∂r√įun √ĺegar merki√į losa√į af fiskinum

Gervitunglamerki gefa n√°kv√¶ma sta√įsetningu √° merkinu strax og √ĺau koma upp √≠ yfirbor√į eftir a√į hafa losna√į fr√° fiskinum. √ě√° f√¶st sta√įar√°kv√∂r√įun me√į 250-500 metra n√°kv√¶mni en n√°kv√¶mnin getur √ĺ√≥ veri√į minni ef gervitunglaskilyr√įin eru ekki g√≥√į √ĺ√° stundina.  Ef merkin losna af einhverjum ors√∂kum af fiski √°√įur en √ĺau eiga a√į losa sig fr√° fiskinum til a√į hefja gagnasendingar √≠ gervitungl √ĺ√° er engu a√į s√≠√įur h√¶gt a√į tryggja a√į √ĺau hefji √ļtsendingar √ĺegar sl√≠kt hendir svo sem eftir tilgreindan fj√∂lda klukkustunda √≠ yfirbor√įi me√į √ĺv√≠ a√į n√Ĺta varanaglastillingar sem √≠ bo√įi eru.  Me√į √ĺv√≠ m√≥ti f√¶st sta√įsetning fiskanna √° √ĺeim t√≠mapunkti en orsakir √ĺess a√į merkin geta losna√į fyrir skilgreindan t√≠ma eru √Ĺmsar m√∂gulegar, svo sem a√į √ĺau rifni af √ĺegar fiskur festir sig √≠ vei√įarf√¶ri,  √ĺau losni af √ĺegar fiskur er √©tinn og a√į √ĺau vaxi √ļr fiskinum me√į t√≠manum.

 

Bakreikna√įar sta√įar√°kvar√įanir s√Ĺna megindr√¶tti farlei√įa fiskanna

√ć kj√∂lfar √ĺess a√į gervitunglamerki er komi√į upp √≠ yfirbor√į sj√°var eftir a√į hafa losna√į af fiski √ĺ√° fl√Ĺtur √ĺa√į um og sendir reglulega fr√° s√©r s√≥larhringum saman m√¶lig√∂gnin sem safnast hafa fr√° fer√įalagi fisksins √° me√įan rafhl√∂√įur merkisins endast. Um gervitungl berast √ĺannig m√¶lig√∂gnin yfir fiskd√Ĺpi √° farlei√įinni og sj√°varhita og a√įra m√¶lda √ĺ√¶tti hverju sinni. Upplausn m√¶linga merkjanna er misj√∂fn gjarnan 0,5m-1m fyrir d√Ĺpi og 0,05-0,1¬įC fyrir hita. Ef birtumagn og/e√įa jar√įsegulsvi√į er m√¶lt √ĺ√° eru √ĺau g√∂gn notu√į til a√į bakreikna √ļt sta√įar√°kv√∂r√įun fiskanna √° g√∂ngulei√įinni fram a√į √ĺeim t√≠ma a√į merki√į fl√Ĺtur upp √≠ yfirbor√į. √ěa√į er gert √≠ tilheyrandi forritum sem vinna √ļt fr√° grunn√ĺ√°ttum √≠ s√≥largangi (s√≥laruppr√°s ‚Äď h√°degi - s√≥lsetur) og jafnsegulsvi√įsl√≠num jar√įar. N√°kv√¶mni sta√įar√°kv√∂r√įunar sem bygg√į er √° lj√≥smagnsg√∂gnum (d√¶gurg√∂gn) er 1¬į √≠ lengd og 1¬į √≠ breidd √° nor√įl√¶gum sv√¶√įum, sem dugar til a√į f√° fram gagnlegar sta√įar√°kvar√įanir yfir heildarfer√įalag langfer√įalanga en n√Ĺtast ekki til a√į r√°√įa √≠ fer√įir tilt√∂lulega sta√įbundinna fiska utan √ĺa√į a√į sta√įfesta a√į √ĺeir hafi ekki lagst √≠ langfer√įir. √ěau gervitunglamerki sem m√¶la √ĺ√¶tti jar√įsegulsvi√įs samhli√įa birtumagni gera kleift a√į auka t√∂luvert n√°kv√¶mni sl√≠kra bakreikninga √° sta√įar√°kv√∂r√įun fiskanna yfir fer√įalag √ĺeirra.

 

Gagna√∂flunin √≥h√°√į endurvei√įi fiskanna

Gervitunglafiskmerkja hafa √ĺann h√∂fu√įkost a√į skila uppl√Ĺsingum um alla fiskana sem √ĺau bera √∂fugt vi√į √∂nnur fiskmerki sem notu√į eru √≠ sj√≥ sem einungis uppl√Ĺsingum um hluta √ĺeirra fiska sem merktir eru √ĺv√≠ anna√į tveggja √ĺurfa √ĺau merki a√į endurheimtast (svo sem hefbundin einkennismerki og m√¶limerki) e√įa komast √≠ f√¶ri vi√į s√≠ritandi skr√°ningarst√∂√įvar (hlj√≥√įsendimerki).  Vissulega geta √ĺ√≥ komi√į upp a√įst√¶√įur √ĺar sem gervitunglamerki skila ekki g√∂gnum af s√©r √°n √ĺess a√į √ĺau hafi bila√į svo sem ef √ĺau skemmast √≠ kjafti afr√¶ningja e√įa millilenda √≠ meltingarvegi √ĺeirra einmitt yfir √ĺann t√≠ma √ĺegar √ĺau eru a√į senda fr√° s√©r g√∂gn.  Vegna √ĺess a√į gervitunglamerkin skila g√∂gnum √≥h√°√į endurvei√įi merktra fiska √ĺ√° f√°st uppl√Ĺsingar um fer√įir fiska √° sv√¶√įum sem √ĺ√° stundina er ekki veri√į a√į vei√įa √°, n√© veri√į a√į vakta me√į √∂√įrum h√¶tti svo sem me√į skr√°ningarst√∂√įvum fyrir hlj√≥√įsendimerki.  √ěa√į a√į gervitunglamerkin skila g√∂gnum um fer√įir fiska, anna√į atferli √ĺeirra, afdrif √ĺeirra og yfir √ĺ√¶tti √≠ umhverfi √ĺeirra √≥h√°√į vei√įum e√įa skipulag√įri gagnas√∂fnun √° f√∂stum st√∂√įvum skapar √ĺv√≠ einstakan grundv√∂ll til a√į afla n√Ĺrrar √ĺekkingar. Vegna √ĺessa gefa merkin f√¶ri √° a√į komast √ļt fyrir ‚Äúkassann‚ÄĚ sem √∂flun atferlisvistfr√¶√įilegra gagna um fiska var afm√∂rku√į af fyrir tilkomu gervitunglamerkjanna.  Nokku√į sem vart er h√¶gt a√į kalla anna√į en byltingu √≠ √ĺessum efnum. √ěessi n√Ĺja lei√į til gagna√∂flunar er mikilv√¶gust til a√į fylla √≠ ey√įur √ĺekkingar √°  √ļtbrei√įslu fiska sem gjarnan  helst √≠ hendur vi√į a√į √ĺeir eru v√≠√įf√∂rulir en getur √ĺ√≥ legi√į √≠ √∂√įrum √ĺ√°ttum sem valda √ĺv√≠ a√į ekki er vita√į hvar fiskarnir eru √° hverjum t√≠ma.  Einnig gefa gervitunglamerkin einstakt t√¶kif√¶ri til a√į f√° inns√Ĺn √≠ afdrif fiska sem drepast af annarri √°st√¶√įu en √ĺeirri a√į lenda √≠ vei√įarf√¶rum. √ěannig f√°st uppl√Ĺsingar um sl√≠k afdrif fiska sem bera gervitunglamerki b√¶√įi fr√° sj√°lfdau√įum fiskum (merki losnar og  fer upp √≠ yfirbor√į) og hluta √ĺeirra fiska sem √©tnir eru.  √ć √ĺessu sambandi m√° nefna fisk√°t hvala svo sem sanna√įist √≠ √ĺorskranns√≥kn Laxfiska 2012 og fisk√°t h√°karla sem merkingar me√į  gervitunglamerkjum √≠ Kyrrahafinu leiddu √≠ lj√≥s.


 

 

  Laxfiskar ehf  

  Hra√įast√∂√įum 1

  271 Mosfellsb√¶

 

  SENDI√ź OKKUR SKILABO√ź

  Netfang: laxfiskar@laxfiskar.is

  S√≠mi: 664 7080